Παρασκευή, 15 Δεκεμβρίου 2017

Elmar Altvater: Οικολογία, οικονομία, χρόνος, χώρος
(από το περιοδικό Ο Πολίτης, 1988)

«...Πρέπει να εγερθούν κοινωνικά και πολιτικά όρια, πριν το μέτωπο της κεφαλαιοκρατικής επέκτασης προσκρούσει επάνω στα τελευταία - και μοιραία για την επιβίωση της ανθρωπότητας - όρια, το οικολογικά. Σ' αυτό το σημείο μπορεί να αρχίσει η συζήτηση για τις οικολογικές μεταρρυθμίσεις, η οποία μας επαναφέρει σε πεδία περισσότερο οικεία για τις κοινωνικές επιστήμες και στις αντιπαραθέσεις για τις μεταρρυθμίσεις και τον μεταρρυθμισμό».
δημοσιευμένο στο τεύχος 67 (pdf) του περιοδικού Prokla (Βερολίνο, Ιούνιος 1987), μεταφρασμένο στα ελληνικά στο  περιοδικό Ο Πολίτης, τεύχος 88-89 (Φεβρουάριος-Μάρτιος 1988, μτφ. από τα γερμανικά Γ. Β. Ριτζούλης), προσβάσιμο σήμερα στο ψηφιακό αρχείο με όλα τα τεύχη του Πολίτη, στα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ).
Το κείμενο είναι μέρος από το βιβλίο του Άλτφάτερ, Sachzwang Weltmarkt - Verschuldungskrise, blockierte Industrialisierung, ökologische Gefährdung - der Fall Brasilien, VSA Verlag, Αμβούργο 1987

Κυριακή, 10 Δεκεμβρίου 2017

Λέσχη της Ρώμης: Ήρθε η ώρα μας - Το κεφάλαιο έχει γίνει αλαζονικό

© Frankfurter Rundschau - Club of Rome „Das Kapital ist arrogant geworden“, 7.12.2017
 
Συνέντευξη του Ernst Ulrich von Weizsäcker, συμπροέδρου της Λέσχης της Ρώμης με την ευκαιρία της έκδοσης της νέας πραγματογνωμοσύνης της Λέσχης. Τη συνέντευξη πήρε ο Joachim Wille.
 
Κύριε Βάιτσζέκερ, η πραγματογνωμοσύνη σας προειδοποιεί για μια παγκοσμιοποίηση που οδηγείται προς λανθασμένη κατεύθυνση, που προωθεί την υπερβολική εκμετάλλευση των περιβαλλοντικών αποθεμάτων και αντοχών και καταστροφή θέσεων εργασίας. Έχει λοιπόν δίκιο ο Αμερικανός Πρόεδρος Tραμπ;
Ο Τραμπ είναι ανελέητος υλιστής και γι' αυτόν δεν υπάρχει κανένα όριο στην υπερβολική εκμετάλλευση και κατάχρηση του περιβάλλοντος. Ασκεί κριτική εναντίον της παγκοσμιοποίησης αποκλειστικά και μόνον σε τομείς στους οποίους η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας των ΗΠΑ βρίσκεται - με ευθύνη της χώρας αυτής - σε άθλια κατάσταση. Προστατευτισμός a la Tραμπ σημαίνει να περιοριστούν εύλογα και νόμιμα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα άλλων χωρών έναντι των ΗΠΑ, όπως έχει για παράδειγμα το Μεξικό· εξ ου και η παράλογη ιδέα της οικοδόμησης ενός τείχους, για τα έξοδα του οποίου πρέπει να τα πληρώσει και το Μεξικό. Από την άλλη πλευρά, αφήνει ανέγγιχτο το κεφάλαιο, που έχει γίνει αλαζονικό. 
 
Υπάρχει τρόπος να ελέγξουμε και να καθοδηγήσουμε το οικονομικό σύστημα του καπιταλισμού κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να μην παραβιάζει τα οικολογικά όρια; Και αν ναι, πώς;
Όταν μονοπωλεί την εξουσία το χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο, οι κρίσεις και οι καταστροφές είναι αναπόφευκτες· όχι μόνον οι οικολογικές, αλλά και οι οικονομικές. Η οικονομία της αγοράς χρειάζεται μια ισορροπία μεταξύ κράτους και αγοράς. Επομένως, τα κράτη και η διεθνής κοινότητα πρέπει να θέτουν κανόνες και να επιβάλλουν κανόνες. Αυτός είναι ο πολιτικός πυρήνας του «νέου διαφωτισμού» που εμείς υποστηρίζουμε και προσανατολισμός του είναι η ισορροπία.
https://www.clubofrome.org/2017/10/25/new-report-to-the-club-of-rome-come-on/

Δευτέρα, 4 Δεκεμβρίου 2017

O Δεκέμβριος του 2008, προειδοποιητικός δείκτης τέλους μιας παρακμιακής εποχής

Μια αναδρομή σε όσα συνέβησαν πριν από εννέα χρόνια, τον Δεκέμβριο του 2008, δηλαδή ενάμισυ χρόνο πριν από την «επίσημη» εισβολή της παγκόσμιας χρηματοοικονομικής κρίσης στην Ελλάδα, λέει πολλά για όσα έμελλε να ακολουθήσουν. Με εύστοχο χαρακτηρισμό εκείνων των γεγονότων μοιάζει, λόγου χάρη, εκείνος που διατυπώθηκε στον ιστοχώρο Hypothesis, στο άρθρο «Το 2008» (27 Αυγούστου 2017): «Αίσθηση γενικευμένης απονομιμοποίησης, εισβολή στο προσκήνιο μιας συγκεκριμένης “λαϊκής” έκφρασης με ίχνη και νεύματα πληβειακής ανταρσίας». Όμως, τίθεται το ερώτημα, άν αυτή η «πληβειακή εισβολή» αντιδρούσε σε απονομιμοποιήσεις της μακράς ή μέσης ιστορικής διάρκειας (δηλαδή στις εκ γενετής παθογένειες του νεοελληνικού κράτους εν γένει - βλ., λόγου χάρη, τις σχετικές απόψεις του Χρ. Γιανναρά), ή κυρίως, σε απονομιμοποιήσεις της πολιτικής συγκυρίας, δηλαδή σε όσα συνέβησαν τις δεκαετίες 1990-2000 και πιο ειδικά, στην τετραετία 2004-2008.

Πέμπτη, 30 Νοεμβρίου 2017

Ραλφ Φυκς: Αντίδοτα στη φθορά της δημοκρατίας, φραγμοί στην λαϊκίστικη εξέγερση κατά της ελευθερίας

© Die Welt - Ralf Fücks: Demokratie & Populismus, Vier Antworten auf die antiliberale Revolte, 8.10.2017 
 
Tο κράτος και οι πολιτικοί θεσμοί της δημοκρατίας να λειτουργούν προστατευτικά για τους πολίτες, «υπέρ μιας κοινωνίας των πολλών και όχι των λίγων» (Jeremy Corbyn). Να ενδυναμωθούν οι άνθρωποι (ιδίως τα παιδιά και οι έφηβοι) μέσω της παιδείας και εκπαίδευσης, για να γίνουν αυτόβουλοι κυρίαρχοι της ζωής και του μέλλοντός τους. Να αντιρροπηθεί ο φόβος που ενσπείρουν οι εργασιακές και πολιτισμικές αλλαγές. Να αντιστραφεί η τάση όλο και πιο άνισης κατανομής των παραγωγικών πόρων, να μετέχουν στην κατανομή αυτή ευρέα κοινωνικά στρώματα. Να αναβαθμιστεί, υλικά και ηθικά, η απασχόληση των ανθρώπων σε τομείς εκτός της ιδιωτικής αγοράς εργασίας.· Να δούμε πάλι τους δημόσιους οργανισμούς ως βασικούς σταθεροποιητικούς μηχανισμούς σε εποχές αναταραχής και κρίσης και «τις επενδύσεις σε δημόσιους οργανισμούς ως επενδύσεις στη δημοκρατία».
Αυτές είναι, κατά τον Ρ. Φυκς, βασικές αρχές και ισχυρά πολιτικά εργαλεία, προκειμένου να καταπολεμήσει η δημοκρατία τους φόβους των ανθρώπων για «τον παγκόσμιας κλίμακας ανταγωνισμό, για την ψηφιακή επανάσταση και για την τεράστια εισροή ανθρώπων από άλλα μέρη του κόσμου», δηλαδή ερεθίσματα που ενισχύουν και διατηρούν την «αίσθηση απώλειας ελέγχου» και δίνουν όπλα στην αντιδημοκρατική εξέγερση. «Είναι καθήκον την πολιτικής να ελέγχει και να καθοδηγεί τις αλλαγές και όχι απλά να τις διαχειρίζεται», συνοψίζει ο Φυκς.
  
Ζούμε σε μια εποχή θυελλωδών αλλαγών. Η κρίση της Αμερικής και η άνοδος αυταρχικών δυνάμεων αυξάνουν τη διεθνή αβεβαιότητα. Η παγκόσμια διασύνδεση και αλληλεξάρτηση των αγορών αυξάνει την πίεση του ανταγωνισμού και την μεταφέρει έως και μέσα στα μεσαία κοινωνικά στρώματα.
Η ψηφιακή επανάσταση επιδρά πολύ βαθιά στον κόσμο της επαγγελματικής απασχόλησης και στην καθημερινή μας διαβίωση. Πλανητικών διαστάσεων μεταναστευτικά ρεύματα κατακρημνίζουν τα φράγματα ανάμεσα σε μας και τους άλλους. Η χειραφέτηση των γυναικών και η ισότιμη μεταχείριση των μειονοτικών ταυτοτήτων φύλου κλονίζουν τα βάθρα της πατριαρχίας. Όλες αυτές οι αλλαγές συμβαίνουν ταυτόχρονα και με ταχύ ρυθμό.
Για το τμήμα της κοινωνίας μας που είναι εξοπλισμένο με καλά μορφωτικά εφόδια, η επιταχυνόμενη νεωτερικότητα προσφέρει καλές προοπτικές, παρόλη την πίεση και το άγχος. Σε μια Ευρώπη χωρίς σύνορα, η «Γενιά του Erasmus» αισθάνεται «σαν στο σπίτι της». Ο κόσμος είναι ανοιχτός για την γενιά αυτή. Η πολυπολιτισμική κοινωνία είναι γι΄ αυτήν ένας εμπλουτισμός της ζωής της, η παγκοσμιοποίηση πολλαπλασιάζει τις επιλογές της.
Ανάλογα με το τί βοηθά στην βελτίωση της ζωής τους ή πού τους καλεί η αγάπη, αυτοί οι άνθρωποι δεν προσδένονται ούτε σε συγκεκριμένο τόπο ούτε σε μία και μοναδική γλώσσα. Αυτές οι «ελίτ» στις επιστήμες, στην οικονομία, στην πολιτική και στα μέσα ενημέρωσης, είναι οι κοινωνικές ομάδες που έδωσαν μορφή στην φιλελεύθερη-κοσμοπολιτική συναίνεση, η οποία τώρα κλονίζεται από το δημοψήφισμα της Brexit, από την εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ και από την άνοδο των εθνικιστικών κομμάτων.

Κυριακή, 26 Νοεμβρίου 2017

Ντάνι Ρόντρικ: Περί νεοφιλελευθερισμού και πώς να διασώσουμε την οικονομική σκέψη από αυτόν

 © Boston Review - Dani Rodrik : Rescuing Economics From Neoliberalism, 6.11. 2017
Αναδημοσίευση: Social Europe, 17.11.2017

Ο οικονομολόγος Ντάνι Ρόντρικ δεν βλέπει με σκεπτικισμό αυτές καθεαυτές τις αγορές και την παγκοσμιοποίηση. Και δεν προβληματίζεται - όπως μερικοί άλλοι συνάδελφοί του - μήπως τυχόν το κεφαλαιοκρατικό σύστημα έχει εξαντλήσει τα καύσιμά του και βαδίζει προς την παρακμή. Όμως είναι κατηγορηματικός για το τί συμβαίνει τώρα: Ο νεοφιλελευθερισμός όπως τον βλέπουμε σήμερα, είναι ένα «σκληροπυρηνικό» σύστημα σκέψης, λέει· οικονομίες που προόδευσαν ουσιαστικά είναι μόνον εκείνες που παραβιάζουν τους άκαμπτους κανόνες του. Η νεοφιλελεύθερη σκέψη αυτή καθεαυτή «είναι κακή οικονομική επιστήμη». Όμως, λέει ο Ρόντρικ, «το σφάλμα δεν έγκειται στις γενικές αρχές καθολικής ισχύος που διέπουν την οικονομική επιστήμη», αλλά στους θεσμούς. «Εκεί μέσα, στο θεσμικό πεδίο, εδρεύει η αλαζονεία και το καταστροφικό σφάλμα του νεοφιλελευθερισμού: Στην πεποίθηση ότι γενικές οικονομικές αρχές μπορούν να αποτυπωθούν σε ένα και μοναδικό σχέδιο δράσης, αποτελούμενο από οικονομικές πολιτικές παρόμοιες με πρόγραμμα τύπου Θάτσερ - Ρέιγκαν».
Το  πρακτέον, κατά τον Ρόντρικ, είναι τώρα «να αναπτύξουμε την θεσμική φαντασία (institutional imagination) μας για να επανασχεδιάσουμε έναν καπιταλισμό για τον 21ο αιώνα»Μ' αυτό τον στόχο, εξετάζει πώς εμφανίστηκε ο όρος «νεοφιλελευθερισμός», πώς εξελίχτηκε, πώς άλλαξε στην πράξη με το πέρασμα του χρόνου η σημασία του, ποιά τα αποτελέσματά του στον πραγματικό κόσμο. «Πρέπει να διασώσουμε την οικονομική επιστήμη από τον νεοφιλελευθερισμό και την παγκοσμιοποίηση από την υπερ-παγκοσμιοποίηση», είναι το συμπέρασμά του. Ο Ντάνι Ρόντρικ δίνει καλή τροφή για συζητήσεις και για σκληρές - αλλά γι΄ αυτό δημιουργικές - αντιπαραθέσεις.
Γ. Ρ.
 
Όπως παραδέχονται ακόμη και οι πιο σκληροί επικριτές του, είναι δύσκολο να οριστεί τι ακριβώς είναι ο νεοφιλελευθερισμός. Σε γενικές γραμμές δηλώνει προτίμηση για τις αγορές έναντι των κρατών, για τα οικονομικά κίνητρα έναντι των κοινωνικών ή πολιτισμικών κανόνων και για την ιδιωτική επιχειρηματικότητα έναντι της συλλογικής ή κοινοτικής δραστηριότητας. Έχει χρησιμοποιηθεί για να περιγράψει ένα ευρύ φάσμα φαινομένων - από τον δικτάτορα της Χιλής Αουγκούστο Πινοσέτ (Augusto Pinochet) έως την Μάργκαρετ Θάτσερ και τον Ρόναλντ Ρέιγκαν (Ronald Reagan), από το Δημοκρατικό Κόμμα των ΗΠΑ της εποχής Κλίντον και τους Νέους Εργατικούς της εποχής Μπλερ στη Βρετανία έως το άνοιγμα της οικονομίας στην Κίνα και τη μεταρρύθμιση του κράτους πρόνοιας στη Σουηδία. 
Ο όρος χρησιμοποιείται ως συλλογική ονομασία, ως λέξη «πασπαρτού», για ο,τιδήποτε «μυρίζει» απορρύθμιση, φιλελευθεροποίηση, ιδιωτικοποίηση ή δημοσιονομική λιτότητα. Σήμερα χρησιμοποιείται συστηματικά ως απορριπτική συντομογραφία για τις ιδέες και τις πρακτικές που έχουν προκαλέσει αυξανόμενη οικονομική ανασφάλεια και ανισότητα, έχουν οδηγήσει σε φθορά των πολιτικών μας αξιών μας και ιδανικών και μάλιστα προκάλεσαν εκ του μη όντος την τρέχουσα αντεπίθεση των λαϊκιστών. 

Και πάλι για τον Οκτώβριο του 1917: Μια αναδρομή στα χρόνια 1989-1990, όταν τέλειωνε εκείνη η ιστορία που άρχισε το '17 (από το περιοδικό Ο Πολίτης)

το άρθρο είναι εδώ
Γιώργος Β. Ριτζούλης: Εκατό χρόνια σιγουριάς  
Ο λήθαργος των αριστερών ταράσσεται από την πτώση του «υπαρκτού σοσιαλισμού».
Θα αλλάξουν πλευρό για να συνεχίσουν

Κυριακή, 12 Νοεμβρίου 2017

Αγώνας εναντίον της αλλαγής του κλίματος - Θα κερδηθεί (ή θα χαθεί) εντός του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής

δύο κείμενα της Αλίσσα Μπατιστόνι
 
Εισαγωγικά: Η τελευταία έκδοση του αμερικανικού περιοδικού Jacobin, με τίτλο τεύχους Γη, Αέρας και Φωτιά (Καλοκαίρι 2017, τ. 26), ήταν αφιερωμένη στην αλλαγή του κλίματος. Στο editorial η Alyssa Battistoni γράφει: Η αλλαγή του κλίματος δεν είναι ένα απλό θέμα για να το συζητάμε ευκαιριακά κάθε δυό-τρία χρόνια [...] Από τώρα και στο εξής, κάθε τεύχος θα είναι τεύχος με θέμα την αλλαγή του κλίματος. Στα άρθρα, κάθε συγγραφέας βλέπει το θέμα από διαφορετικές σκοπιές και με διαφορετικές λογικές· μερικές από αυτές προκάλεσαν κριτικές όπως του John Bellamy Foster, εκδότη του Monthly Review, ο οποίος καταλόγισε στους συγγραφείς «υπεράσπιση της οικονομικής μεγέθυνσης, παραγωγισμό και Προμηθεϊσμό» παραδοσιακού σοσιαλιστικού τύπου. Ο δε Ian Angus (Climate & Capitalism), παρέπεμψε στον Ούγγρο φιλόσοφο Ίστβαν Μεσζάρος (István Mészáros): «Το να λέμε ότι “η επιστήμη και η τεχνολογία μπορούν να λύσουν μακροπρόθεσμα όλα μας τα προβλήματα”, είναι χειρότερο από το να πιστεύουμε στη δύναμη της μαγείας». 
Αντίθετα, στο editorial και στο άλλο μεταφρασμένο εδώ άρθρο της, η Αλίσσα Μπατιστόνι επιμένει όχι στις τεχνολογικές απαντήσεις που προτείνονται για το κλιματικό ζήτημα, αλλά στη σχέση μεταξύ εργασίας και οικολογίας. Επισημαίνει τον κρίσιμο ρόλο των θέσεων εργασίας στον τριτογενή τομέα, οι οποίες εξασφαλίζουν την κοινωνική αναπαραγωγή (τα λεγόμενα Pink Collars σε διάκριση από τα Blue και White Collars - ιδίως οι «Eds & Meds»). Τονίζει το επείγον όσον αφορά το κλίμα («δεν υπάρχει καθόλου χρόνος για χάσιμο») και αξιολογεί ρεαλιστικά την παγκόσμια πολιτική και τους συσχετισμούς των δυνάμεων. Είναι εντελώς σαφής: «Εάν ο καπιταλισμός ωθεί στην αλλαγή του κλίματος, μήπως αυτό σημαίνει ότι χρειαζόμαστε μια επανάσταση για να την σταματήσουμε; Δεν πρέπει να στηρίζουμε τις ελπίδες μας σε κάτι τέτοιο. Η Αριστερά [...] παραμένει ιστορικά αδύναμη». Δεν είναι πιθανό αναλάβει σύντομα ρόλους πραγματικής εξουσίας, και μάλιστα στην κλίμακα που απαιτείται για το συγκεκριμένο εγχείρημα, τονίζει. «Και σίγουρα όχι στο χρονοδιάγραμμα μέσα στο οποίο είμαστε υποχρεωμένοι να αναλάβουμε σοβαρή δράση για το κλίμα [..] Προς το παρόν, πρέπει να συμφωνήσουμε και να αποφασίσουμε πώς θα αντιμετωπιστεί όσο καλύτερα γίνεται η αλλαγή του κλίματος εντός αυτού του συστήματος».
Βέβαια, η Αλίσσα Μπατιστόνι, ερευνήτρια της νέας γενιάς στο τμήμα Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Γέηλ, βλέπει τα πράγματα υπό το ιδιαίτερο, μεταβιομηχανικό - και μετανεωτερικό - πρίσμα της ακαδημαϊκής Αριστεράς της Δύσης, το συνυφασμένο με τις πολιτισμικές αντιφάσεις του όψιμου καπιταλισμού. Η έντονη αποβιομηχάνιση και μετατόπιση μεγάλου όγκου θέσεων εργασίας προς τον τομέα των υπηρεσιών - ιδίως προς την κοινωνική αναπαραγωγή - είναι η τάση που επικρατεί σαφώς στις ΗΠΑ, στη Βρετανία, μάλλον και στην καθ' ημάς Νότια Ευρώπη· αλλά όχι τόσο σαφώς στη Βόρεια και Κεντρική Ευρώπη ή στην Ιαπωνία. Σίγουρα δεν επικρατεί καθόλου στους ανερχόμενους οικονομικούς γίγαντες του παγκόσμιου συστήματος, όπως είναι κατεξοχήν η Κίνα, η τωρινή πρωταθλήτρια της παγκοσμιοποίησης. Από την άποψη αυτή, η οπτική γωνία της Μπατιστόνι δεν είναι παγκόσμια· ωστόσο βλέπει καθαρά τί συμβαίνει σε μεγάλο μέρος της Δύσης. Αλλά τί να συζητήσεις για το κλίμα στην καχεκτική, επαρχιώτικη ελληνική δημόσια σφαίρα;
Ο αντίλογος στις απόψεις της είναι: Όντως, ο αγώνας εναντίον της αλλαγής του κλίματος θα κερδηθεί (ή θα χαθεί) εντός του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής. Όμως θα κερδηθεί ή θα χαθεί, κυρίως και κατά πρώτο λόγο στην Κίνα. Στον νέο βιομηχανικό, εξαγωγικό γίγαντα.
Για ό,τι αφορά την καθ' ημάς αποβιομηχάνιση και μετατόπιση θέσεων εργασίας προς τον τομέα των υπηρεσιών, η μεγάλη διαφορά από τις ΗΠΑ είναι η εξής: Στις ΗΠΑ μεγάλο μέρος θέσεων εργασίας στην εκπαίδευση και στη βασική υγειονομική περίθαλψη ανήκει στον ιδιωτικό τομέα της οικονομίας. Στην Ελλάδα ανήκει πάντα στον δημόσιο. Όμως, όσον αφορά άλλους κλάδους της κοινωνικής αναπαραγωγής, ιδίως τους πιο «δυναμικούς» ως προς το πλήθος νέων θέσεων εργασίας (π.χ. φροντίδα ηλικιωμένων, επισιτισμός - εστίαση, λιανικές πωλήσεις, τελευταία μεγάλο μέρος των παραϊατρικών υπηρεσιών), η νέα κατάσταση δεν διαφέρει πολύ από των ΗΠΑ - ιδίως άν ληφθεί υπόψη η εξάπλωση άτυπων μορφών εργασίας, «δανεικών» εργαζόμενων και ημιαπασχόλησης. 
Στις κατά κεφαλήν εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από ορυκτά καύσιμα, οι ΗΠΑ, παρά την αποβιομηχάνιση, έχουν τους χειρότερους δείκτες παγκοσμίως, εξαιτίας κυρίως του λεγόμενου αμερικανικού τρόπου ζωής και κατανάλωσης - μαζί με τον Καναδά, τη Ρωσία, την Αυστραλία και τις πετρελαιοπαραγωγές χώρες της Αραβικής Χερσονήσου. Όσο για τις κατά κεφαλήν «επιδόσεις» της Ελλάδας, που προέρχονται και αυτές κυρίως από την κατανάλωση και τον τρόπο ζωής (ιδίως την κυκλοφορία και οδικές μεταφορές), αλλά και από την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας με πρώτη ύλη τον λιγνίτη, ανταγωνίζονται «επάξια» χώρες πολύ πιο βιομηχανικές (π.χ. Αυστρία, Βέλγιο, Σκανδιναβικές, ακόμη και την Κίνα). Ξεπερνούν τις «επιδόσεις» της Γαλλίας, της Ισπανίας ή της Ιταλίας. Στα χρόνια της ελληνικής φούσκας αυξήθηκαν αλματωδώς· μόνον μετά την έναρξη της κρίσης και το σκάσιμο της φούσκας μειώθηκαν κάπως (βλ. στοιχεία ΟΗΕ, Διεθνούς Τράπεζας, ΟΟΣΑ).
Γ. Ρ.
1. Ζωή, όχι απλή επιβίωση
 
© Jacobin, τ. 26, Earth, Wind and Fire, Καλοκαίρι 2017 - Alyssa Battistoni: Living, Not Just Surviving, 15.8.2017
 
Όταν τον Ιούνιο του 2017 ο Donald Trump ανακοίνωσε την απόφασή του να κάνει πράξη την προεκλογική του υπόσχεση για αποχώρηση των ΗΠΑ από το Παγκόσμιο Σύμφωνο για το Κλίμα, οι φιλελεύθεροι κραύγασαν ότι έρχεται η καταστροφή. Ο βασικός επενδυτής και Διευθύνων Σύμβουλος της βιομηχανίας ηλεκτροκίνητων αυτοκινήτων Tesla Ήλον Μασκ (Elon Musk), ο οποίος προωθεί επίμονα και με ριψοκίνδυνες επιχειρηματικές κινήσεις την αντικατάσταση των κινητήρων καύσης με ηλεκτρικούς, παραιτήθηκε από την ομάδα οικονομικών συμβούλων του Tραμπ. Ο διευθύνων σύμβουλος της Goldman Sachs Λόυντ Μπλάνκφαϊν (Lloyd Blankfein) εμφανίστηκε για πρώτη φορά με μήνυμα στο Twitter για να εκφράσει την απογοήτευσή του, ενώ η πρώην πρέσβειρα των ΗΠΑ στον ΟΗΕ Σαμάνθα Πάουερ (Samantha Power) δήλωσε μέσω Twitter ότι ήρθε «το τέλος του Αμερικανικού Αιώνα». Ο Γάλλος πρόεδρος Εμμανουέλ Μακρόν Emmanuel Macron, που ανταγωνίζεται με τον Τζάστιν Τρυντώ (Justin Trudeau), τον πρωθυπουργό του Καναδά, για την ηγεσία της παγκόσμιας Αντίστασης, δεν έχασε την ευκαιρία και [ειρωνευόμενος το γνωστό σλόγκαν του Τραμπ] υποσχέθηκε να «κάνει τον πλανήτη μας και πάλι μεγάλο».
Κατά κεφαλήν εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα ανά χώρα
ΗΠΑ, Αυστραλία, Καναδάς πρωταθλητές καταστροφείς του κλίματος - Πηγή ΟΟΣΑ

Κυριακή, 29 Οκτωβρίου 2017

Ατζέμογλου & Ρόμπινσον: Αλληλοτροφοδοτούμενες πτυχές της ανισότητας - οικονομική, πολιτική, ανισότητα προσφερόμενων ευκαιριών

© Huffington Post - Daron Acemoglu , James A. Robinson: The Problem With U.S. Inequality, 1.5.2012
  
 
[Το 2011-2012], το κίνημα Occupy Wall Street έφερε την αυξανόμενη ανισότητα στις Η.Π.Α. στα πρωτοσέλιδα του Τύπου, δηλαδή εκεί όπου πρέπει να βρίσκεται. Τώρα, σχεδόν το ένα τέταρτο (25 %) του συνολικού εθνικού εισοδήματος των ΗΠΑ καταλήγει στο πλουσιότερο 1 % του πληθυσμού· πριν από 40 χρόνια το ποσοστό αυτό ήταν μόλις λίγο πάνω από το 10 % [βλ. διάγραμμα]. Άλλες χώρες, κυρίως η Βρετανία, βλέπουν επίσης την ανισότητα να αυξάνει, όμως καμία χώρα δεν μπορεί να ανταγωνιστεί τις Η.Π.Α. στην άνοδο της ανισότητας. Άραγε, είναι αθέμιτο και άδικο, τόσο λίγοι να γίνονται τόσο πολύ πιο πλούσιοι από τους υπόλοιπους;
Διάγραμμα 1: Στοιχεία από Anthony Atkinson, Thomas Piketty, Emmanuel Saez pdf

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Der Spiegel - Financial Times)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

1968 αειφορία Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Εκπαίδευση ΕΚΤ Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ΗΠΑ Ήπειρος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ιβάν Κράστεφ Ινστιτούτο Bruegel Ισπανία ιστορία Ιταλία Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Κύπρος Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέσα Ενημέρωσης Μεσόγειος Μεταπολίτευση Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοναζισμός Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Νίτσε Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Προσφυγιά Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τουρκία Τρομοκρατία Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Χαλκιδική Χρήστος Γιανναράς Χριστιανισμός André Gorz Azra Nuhefendić Balibar Carl Schmitt Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Ernst Bloch Fischer Franklin Roosevelt Grexit Habermas J. Augstein Jan-Werner Müller Krugman Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Miroslav Krleža Mudde Niels Kadritzke Stiglitz Streeck T. S. Eliot Ulrich Beck Ulrike Guérot Umberto Eco Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Žižek Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια
Hannah Arendt, zgodnja leta (στο Razpotja - Σλοβενικά)

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin
Ο 21ος αιώνας: Ένας κόσμος χωρίς την αριστερά (“Kultura Liberalna” - Πολωνία, αγγλικά)

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος - του Μικαέλ Λεβύ

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος   - του Μικαέλ Λεβύ
- «Με ποιανού το μέρος είστε κύριε Κάρολ»; - «Είμαι με τον εαυτό μου»

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι
Φιλελεύθεροι και «μαρξιστές» νάρκισσοι της «γενιάς του '68» στη Δύση, ποτέ δεν θα καταλάβουν γιατί προτίμησε το μνήμα για να μη παραιτηθεί από την αξιοπρέπειά της. Η αδιαφορία τους είναι φυσικό επακόλουθο της ιδεολογίας και της νοοτροπίας τους

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν
Η Μαρία ανήκει και στους δύο κόσμους, αλλά και σε κανέναν από αυτούς. Οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν. Αντεπεξέρχεται όσο καλύτερα μπορεί στις απαιτήσεις των μεν και των δε, χωρίς να διστάζει να στηλώσει το κορμάκι της όταν διακυβεύονται οι αρχές της. Δε θέλει να τη φωτογραφίζουν, να την αναγκάζουν να ακούει ποπ μουσική, να λέει ψέματα, να αφίσταται των αξιών της. Δεν είναι ψόφιο ψάρι· πάει ενάντια στο ρεύμα. Θα θυσιάσει τη ζωή της για να μιλήσει επιτέλους ο τετράχρονος αδερφός της, που αρχίζει να θεωρείται αυτιστικός από ιατρούς και οικογένεια : μόλις ξεψυχήσει, ο αδερφός της αρχίζει να μιλάει - του Ν. Ράπτη

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate
Οι οραματισμοί του Ζαν Μονέ για την ενωμένη Ευρώπη και η αντιμετώπιση της κρίσης
- του Strobe Talbott (The Brookings Essay)

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο
Η ποίηση στα σκοτεινότερά της και στα καλύτερά της
Εισαγωγή, σημειώσεις, σχόλια, μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα
Ένας ρόλος για τα κατοικίδια στους χώρους της εξουσίας

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Street Art Utopia

Street Art Utopia
We declare the world as our canvas

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης:
Γιατί μεγαλώνει διαρκώς η κοινωνική ανισότητα

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής (φωτ. από τον ιστότοπο Eagainst.com)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Ο τελευταίος φιλόσοφος - τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, για τον "μικρό" πολίτη;

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»